We have 72 guests and no members online

کەمال مام خزری

ئەوململانێی سیاسی و ئابوورییەی کە لە رۆژهەڵاتی ناوەراست بە گشتی ولە نێوان دەوڵەتە داگیرکارانی کوردستان بە تابەتی دەیان ساڵە بەردەوامە و هەنووکەش کۆتایی پێنەهاتووە پێویستە بخرێتە رۆژێرڤی گۆرانکاریە جیهانییەکان لە ناچەکدا، بە واتایەکی دیکە پاوانخوازی و هزری داگیرکاری دەوڵەتە یەک لە دوای یەکەکانی ئەم ناوچەیە و دەوڵەتە بەرژەوەند خوازانی جیهان هۆکاری سەرەکی دیاردە ناتەندرووستەکانی سیاسی و ئابوورین کە تا دێت ئەم ناوچەیە بەرە و ئالۆزی هەر چی زیاتر ئەبات و لە کیبرکێی ململانێ سیاسییەکاندا باڵانسی سەقامگیری ناوچەکە لە زەوار دەر ئەچێت و گرووپە توند ئاژۆ ئایینییەکان وەک کارتێکی گوشار بە مەبەستی گەیشتن بە موڕاڵی سیاسی و خۆسەپاندنی هەر چی زیاتر کەڵکیان لێوەر دەگیردرێت.

 ئەمەش راستەو خۆ هۆکاری بە تاڵان چوونی ژێزخانی ئابووری و کاولکاری هەر چی زیاترە لە ناچەکەدا کە لەم ناوەندەدا هەم داگیرکارانی کوردستان و هەمیش وڵاتانی بەرژەوند خوازی جیهانی لە هەر دوو حاڵەتدا وێرای ئەوەی کە سوودی خۆیانی لێوەردەگرن، دەورو رۆلێ کاریگەریان هەبووە و هەیە لە ناسەقامگیری ناچەکەدا.

 گۆڕانکاری و رووداوەکانی ئەم دوایانەی ناوچەکە ئەو ئەسەلمێنن کە ئەم سیاسەتە ناتەندرووستەی کە دەیان ساڵە بە مەبەستی سەرکوت و تاڵانی ژێزخانی ئابووری ئەو ناوچەیە بە گشتی و ناوچە کورد نشینەکان بە تایبەتی کەڵکی لێوەر دەگیردرێت و پەیڕەو ئەکرێت، سیاسەتێکی شکست خواردووە و پێویستی جیددی بە گۆرانکاری هەیە.

کاریگەری دەوڵەتانی داگیرکاری کوردستان لە هەمبەر پرسی کورد و دەور و رۆڵیان لە گۆڕانکارییەکانی ناوچەکەدا و گوتاری دژە کوردیان لە کۆمەڵگەی جیهانی کە بەردەوام نەتەوەی کوردیان وەک نەتەوەیەکی ئاژاوەگێرو تیرۆریست بە جیهان ناساندووە و لە قەلەمداوە و دەیان ساڵە کاری بۆ دەکەن و تەنانەت لەم پەیوەندییەدا باجی زۆریشیان داوە، ئیتر کۆتایی پێهاتووە و بایەخێکی ئەوتۆی نێونەتەوەیی و جیهانی نەماوە.

بە واتایەکی دیکە ئەگەر تا دوێنی نەتەوەی کورد بە ئاژاوە گێر و تێرۆریست ئەناسرا لە لایەن داگیرکارانی کوردستانەوە بە کۆمەڵگەی جیهانی، ئەوە ئەمڕۆ هەم کۆمەڵەگەی جیهانی و هەمیش نێوەنەتەوەیی ئەبینن کە نەتەوەی کورد بە پێچەوانەی گوتاری دەوڵەتانی داگیرکاری کوردستان وێڕای ئەوەی کە نموونەی دیموکراسی و پێکەوە ژیانی ئاشتیانەیە لەو ناوچەکەیە، ئەتوانێ بە تەنیا شەڕی تێرۆریزمی نێوە دەوڵەتی بەکات و هۆکاری سەرەکی ئەمنیەت و سەقامگیری بێت لە ناوچەکەدا.

وەگەڕ خستنی پرۆژەی سیاسی تێرۆریزمی نێوەدەوڵەتی داعش لە لایان وڵاتانی دیار و نادیارەوە بە مەبەستی موڕاڵی سیاسی خۆیان وێرای هەموو سوود و خەسارەکانی ئەوە راستییەی بە کۆمەڵگەی نێونەتەوەیی و جیهانی سەلماند کە بوونی دەوڵەتی کوردی لە ناوچەکەدا زەروورە و پێویستە بە زووی و جیددی کاری بۆ بکرێت، بە واتایەکی دیکە رووبەروو بوونەوەی کورد لە بەرانبەر تێرۆریزم و، توانایی و کاریگەری کورد بە سەر رووداوەکاندا ئەوی سەلماند کە شەقامگیری ناوچەکە بەندە بە دامەزراندنی دەوڵەتی کوردی.

کەوابوو پێویستە لایەنە سیاسییەکانی کورد بە دوور لە هەر ململانەیەکی سیاسی، بە شێوەیەکی گشتی ئەم هەلە زیرینە بقۆزنەوە و دڵنیا بن لەوەی کە فاکتەری سەرەکی بۆ گەیشتن بەو ئامانجە پیرۆزە پێویستی بە یونایتێدێکی نوێ هەمە لایانە هەیە.

کەماڵ مام خزری

2014/10/15

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

بە وەگەڕ خستنی پڕۆژەی ئایینی- سیاسی دەوڵەتی ئیسلامی عێراق و شام '' داعش'' لەلایان وڵاتانی دیار و نادیاری داگیرکار و بەرژەوەندی خواز کە ئاراستەکەی، وێڕای ئەوەی کە سوودی بۆ کورد هەبووە لە ئیستادا بە دژ دۆزی کورد لە ناوچەکەدا هەڵگەڕاوەتەوە، زۆرێک لە مووعادلەکان ئەگەری کۆڕانکاری خێرایان لێ چاوەڕوان دەکرێ و ئەو گۆرانکاریانە تاچەند بە سوودی کورد تەواو بێت ئەگەرێتەوە بۆ مامەڵە کردنی حیزب و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان لە تەک ئەم باررودۆخەی ئێستا.

هەر وەک ئەبینین مەکۆی ئەمنییەت و ئاسایشی کوردانی هەر چوار پارچەی کوردستان بە شێوازێکی ناراستەوخۆ کراوەتە ئامانجێک بۆ تاقیکاری سیاسی- نیزامی، جا ئەم تاقیکارییە چ لە لایەن زلهێزە جیهانییەکانەوە بێت یا داگیرکارانی کوردستانەوە، مەبەستی سیاسی – نیزامی - ئابووری خۆی لە پشتە و پێویستە کورد وشیارانە خۆی لە تەک ئەم ناهەمواریە بگونجێنێت.

لە پاراگرافێکدا، هەرچەند سووننەی عێراق مافی خۆیەتی وەک شیعە و کورد هێزی خۆی هەبێت و داکۆکی لە بوونی خوی کە دەیان ساڵ حکومڕانی ئەو وڵاتەیان کردووە بکات، بەلام داعش لە پڕ نابێت بە هێزێک کە سەرنجی وڵاتانی ناوچەکە و تەنانەت زلهێزە جیهانییەکانیش بۆ لای خۆی رابکێشێت و ببێتە هاوکێشەیەکی سیاسی لە ناوچەکەدا .

ئەو پرۆژەیە هاوکات لە تەک بەرەو پێش چوونی بزاڤی کورد لە رۆژئاوای کوردستان و بەستنی کۆنگرەی نەتەوەیی و داواکاری سەرۆکی هەرێم لە پاڕڵمانی باشووری کوردستان بۆ پەسەند کردنی پرۆژە یاسایەک دەربارەی ریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی، وەگەڕ خراوە.

لەم سەردەمەدا کە کۆڕەپانی سیاسی رۆژهەڵاتی ناوەراست بە تەواوی لە ئاڵۆزییەکی بە روخسار هێمندا بە سەر ئەبات، دۆست و هاوپەیمان بەرژەوەندییەکانن کە دیاری ئەکەن، بە واتایەکی دیکە ئەگەر بەتوانا کردنی '' ئەلقاعیدە'' و رووداوەکەی ١١ی سێپتامبر ٢٠٠١ بکەینە هۆکاری ئەوەی کە ئەمریکا لە پێناو باڵەخانەیەکدا، کە دۆزی کوردی بردە قوناغێکی نوێوە،  خۆی بکا بە ئامر بە قەبزی دادوەری و دیموکراسی لە ناوچەکەدا، ئەوە بە دڵنییاییەوە داگیرکارانی کوردستانیش واتە ئێران، عێراق، ترکیە و سووریە کە پرسی کورد راستەو خۆ پەیوەندی بە بەرژەوەندییەکانی ئەوانەوە هەیە دەستەو ئەژنۆ دانانیشن و چاوڕوانی رووداوەکان ناکەن، بەڵکوو پلان و پیلانی خۆیان هەیە بۆ لە بار بردنی دەستکەوتی کورد لە رۆژئاواو ئەزمونی هەرێمی کوردستان لە باشوور و بەگشتی دۆزی کورد لە ناوچەکەدا .

لەم ململانێ سیاسییە ناتەندرووستەی ئیستادا هاوکات لەگەڵ ئەوەی کە کورد خاوەن پشتیوانێکی دەرەکییە، ڕەنگە خۆ دەرباز کردن لە پیلانی داگیرکارانی لە مێژینە کوردستان کارێکی وا ئاسان نەبێت، بەڵام کورد وەک نەتەوەیەکی خاوەن مێژوو لە ناوچەکەدا سەرەڕای کلتووری سیاسی جیاوازی بەشەکانی کوردستان تایبەتمەدی خۆی هەیە و پێویستە تایبەتمەندییەکان لە بەر چاو بگیردرێن، بە واتایەکی دیکە هەر بەشێکی کوردستان خاوەن حیزب و لایەنی سیاسی تایبەت بە خۆیەتی بە تایبەتمەندییە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانییەوە کە ئەمەش فرە کلتووری سیاسی کۆمەلایەتی کوردستان بە گشتی دەگەیەنێ، کەوابوو باشتروایە وێڕای یەک دەنگی دەربارەی پرسی کورد بە گشتی لە ناوچەکەدا و هاوکاری وهاوفکری یەکدی، هەرکامە ولە ناوچەی تایبەت بە خۆیاندا خەبات بکەن کە ئەوەش قورسایی خۆی هەیە و دەتوانرێت سودی تەواوی لێوەربگرێت، واتە یەکگرتوویەکی سیاسی لە نێوان حیزب و لایەنە سیاسییەکانی کوردستان دەتوانێت کۆتایی بە ئامانجی دوژمنان بینێت وببێتە هۆی ئەوەی کە چی دیکە متمانەی سیاسی و ئابووری بە داگیرکارانی نیشتمان نەکرێت.

ئەرکی نیشتمانییە کە لایەنە سیاسییەکانی هەر چوار پارچەی کوردستان هەوڵەکانی خۆیان بۆ یەکگرتووییەکی سیاسی بخەنەگەڕ و دڵنیا بن لەوەی کە دووژمنانی کورد سودی تەواو لەو ئاڵۆزی و ناتەباییانەی کە لەهەموو بەشەکانی کورستان لە ئارادایە وەردەگرن و ئەمەش بەرپرسیارێتی مێژوویی ئەخاتە ئەستۆی لایەنە سیاسییەکان،  ئەگەینا لە ئەگەری هەر گۆڕانکارییەک لە ناوچەکەدا بە دڵنییاییەوە ئەگەر دوێنی شنگاڵ و ئەمرۆ کوبانییە، سبەی ئامەد و سنەیە کە ئەبێتە گۆرەپانی رمبازێنی تێرۆریستان و بەرژەوەند خوازانی جیهانی.

٤/١٠/٢٠١٤

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

 

 

 

گەران بە دوای دەرفەتێکدا کە بتوانێ هەلومەرجێکی لەبار بڕەخسێنێ یەکێکە لە فنوونی سیاسی بۆ بە چۆک داهێنانی دەسەڵات، جائەم دەسەڵاتە ئەگەر خۆجییی بێت ئەمە دەچێتە خانەی مڵملانێی سیاسی بۆ بە دەستەوە گرتنی دەسەڵات کە عورفێکی مێژووی و سیاسییە و هەنوکەش باوی گۆڕەپانی لایەنە سیاسییەکانە لە کۆمەڵگەی جیهانیدا.

بەڵام ئەگەر ئەم گەڕانە بۆ خۆدەرباز کردنی نەتەوەیەک یان وڵاتێکی داگیرکراو بێت، ئەوە باروودۆخەکە بەتەواوەتی دەگۆڕدرێت و یەکەم هەنگاو پێویستە خۆدەرباز کردن بێت لە ژێر دەسەڵاتی داگیرکار و ناوەند ، ئەمەش دەگەرێتەوە بۆ هەوڵ و کۆششی ئەو نەتەوە وڵات داگیرکراوە کە تاچەندە هەوڵی رزگاربوون یان مانەوە لە ژێر سیستمێکی نوێی دەسەڵاتی ناوەنددا دەدات.

بزووتنەوەی کورد کە لەسەر بنەمای هەڵگیرساوە و رزگاری دەستی پێکردووە و هەنووکەش لە هەمووبەشەکانی کوردستان بەردەوامە، دەیان ساڵە بۆ دەرفەت و هەلێکی رەخساودا تێدەکۆشێت کە بە خۆشحاڵییەوە ئەم هەلە زێرینە بۆ باشووری کوردستان هاتووەتە ئاراوەو، پێویستە بە وریاییەوە کورد لەو بەشەی نیشتمان دۆخەکە تاوتوێ بکات و کەڵکی پێویستی لێوەربگرێت.

ناوچە دابڕێندراوەکانی هەرێمی کوردستان کە شۆڕشی زۆر مەزنی لە پێناودا کراوەتە قوربانی، لە ئێستادا بە هۆی ئەو دەرفەتەی کە رەخساوە، بۆ جارێکی دیکە کەوتوونەتەوە رێژدەسەڵاتی کورد و هێزی پێشمەرگەی کوردستانی لێ جێگیرکراوە .

هەرچەند کە کورد خۆی ئەم دەرفەتەی نەرەخساندوو،بەڵام ئەمە واقعێکە و دەسکەوتێکی یەکجار مەزن و مێژووییە بۆ کورد کە بە بێ هیچ شەڕ و تێکهەڵچوونێک لە گەڵ دەسەڵاتی ناوەند ئەم ناوچانە بهێنێتەوە رێژ کۆنتڕۆڵی خۆی ، بەڵام ئەمە بە بێ بارگرژی نابێت و بە جۆرێک لە جۆرەکان کاردانەوەی ناوەند و بگرە وڵاتانی دەرووبەر و بەتایبەت لە هەموویان جێگای مەترسیدارتر ئێرانیشی لێدەکەویتەوە، دیارە هەموولایەنە سیاسییەکانی کوردستان ئاگادارن کە ئێران چ پلانێکی بۆ عێرا ق وچ پیلانەهایەکی دوژمن کارانەی بۆ کوردستان بە گشتی و بەتایبەتی لە ئیستادا بۆ باشووری کوردستان هەیە، بەڵام کورد لە باشووری کوردستان پێویستە سەرەڕای هەستیاری باروودۆخە بگاتە ئەو واقعە کە کورد ئەم قۆناخانەی بڕیوە کە بۆ جارێکی دیکە ئیتر دڵی کوردستان و ناوچەدابڕێندراوەکان رادەستی دەسەلاتی ناوەند نەکاتەوە.

بەدڵنیایەوە سەردەانی قاسم سولەیمانی بۆ بەغدا لەدەسپێکی هێرشی ''داعش'' بۆ سەر شاری موسڵ ، تەنیا بەمەبستی یارمەتیدانی حکومەتی مالکی نەبووە ، بەڵکویەکێک لە ئامانجەکانی ئەو سەردانە داڕشتنی پیلانێکی تۆکمە بووە بە دژی هەرێمی کوردستان وبزووتنەوەی رۆژهەڵاتی کوردستان، کە جێگیرکردنی هێزێکی زۆری سپای پاسداران لە ناوچە سنوورییەکان بەر لە هێرشی داعش سەلمێنەری ئەو راستییەیە کە کۆماری ئیسلامی ئێران لە هەوڵێکی تۆکمەی هەرێمی دایە دژبە دەسکەوتەکانی باشوورو بزووتنەوەی رۆژهەڵاتی کوردستان.

کەوابوو هەلومەرجی ئێستای باشوور و رۆژهەڵاتی کوردستان وادەخوازێت کە زۆر بە وریاییەوە مامەڵە لەگەڵ ئەودۆخە هەستیارەدا بکەن، بە واتایەکی دیکە لایەنە سیاسییەکانی رۆژهەڵات کۆتایی بەم باروودۆخەی ئێستا و پڕژوبلاوییە بهێنن و لە هەوڵی بەرەیەکی یەکگرتوودابن بۆ رووبەرووبوونەوەی هەر ئەگەرێک و، دەسەلاتدارانی باشووری کوردستانیش بەوردی خوێندنەوە بۆ جموجۆڵە سیاسی و نیزامییەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران بکەن کە مەترسی سەرەکی سەر بزووتنەوەی کورد و دەسکەوتەکانی باشووری کوردستان رێژیمی کۆماری ئیسلامی ئێرانە.

15/6/2014

 

 

 

 

 

 

 

بە چاوخشانێک بە سەرمێژووی سەدەی رابردووی عێراقدا بۆمان دەر دەکەوێت کە هەر وەک چۆن ماوەیەک لەمەو بەر حکومەتی هەرێمی کوردستان و بەرپرسە باڵاکانی ئەحزابی سیاسی هەر کات رووبەرووی گلەیی و گازەندەیەک دەبوونەوە باسیان لەوە دەکرد کە حکوومەت ساوایە ، لە واقعدا ئەگەر لە بازنەیەکی بەر فراوانتردا دەربارەی عێراق چاولێبکەین دەبینین کە عێراق ئەگەر بەغدای لێ دەر بکەی وەک وڵات ، ولاتێکی ساوایە.

راستە وەکو وڵات پێگەی ناوچەیی و جیهانی خۆی هەیە کەئەمەش مەدیونی زلهێزەجیهانییەکانە لە گۆرانکارییەکانی 1920بەم لاوە ، بەڵام تائیستاش هەر ساوایە و لە بواری گەشەی سیاسی و کۆمەڵایەتی و پێشکەوتنەوە، بە بلوغ حکومڕانی نەگەیشتووە و، هیچ دەسەڵاتدارێکی ئەو وڵاتە نەیتوانیوە سەرکەوتوو بێت لە سەقامگیرکردنی وڵاتدا .

عێراق سەرەڕای ئەوەی کە بەردەوام لە ئالۆزیدا بووە و بە شێوەیەکی نادیموکراتیک بەریوەچووە ، جیا لە دوای رووخانی رێژیمی بەعس، بەردەوام کەمینەی ئایینی عەرەب لەم وڵاتەدا دەسەڵاتداربووە و حوکمی کردووە.

ئەم کەمینەیە بۆ ئەوەی کە بتوانێ لە سەردەسەڵات بمێنێتەوە و جڵەوی حکومڕانی لە دەست نەدات ، بێ پێی هیچ مەنتق و فەلسەفەیەکی سیاسی نەیدەتوانی دیموکراتیک بێت، بەڵام دەبینین کە دەسەڵاتداری زۆرینەش لە عێراق هەر نادیموکراتیک و دیکتاتۆڕە، (جا ئەوەی کە چەندە دەستی دەرەکی و رێژخانی ئابووری دەوروو ڕۆلێ هەبێت یاهەبووبێت لە سیستمی ئاوهاحکومرانییەکدا ، لە مەبەستەکەی من بەدەرە و بابەتی تایبەت بە خۆی دەوێت).

هەروەک لە سەرەوە ئاماژەم پێداوە کە وڵاتێکی ناسەقامگیر بووە، ئەم ناسەقامگیرییەی دەسەڵاتی ناوەند خەسارو ئازارێکی لە ئەژمار نەهاتووی بۆ نەتەوەی کورد بە دواوە بووە، کورد لەم ناسەقامگیرییەدا بووەتە قوربانی یەکم، وێڕای داگیرکردن و تاڵانکردنی سامانی ولاتەکەی لەو بەشەی نیشتمان، لە سەر دەستی عەرەب کۆمەڵکوژ وئەنفال و کیمیاباران وهتدد...........کراوە.

دوای روخانی رێژیمی بەعس واچاوەڕوان دەکرا کە ئەوانەی دوای ئەو رێژیمە دێنە سەرکار، بە هۆی ئاڵوگۆڕە جیهانییەکان و پیشکەوتنی کۆمەڵگەی جیهانی لە گەشەی دیموکراسی و تکنۆلۆژیای سەردەم ،لانیکەم گۆرانکارییەکی سەرەتاییەیان بە سەردا بێت، بەڵام زۆری نەخایاند کە دیسانەوە دەسەڵاتی ناوەند لە عێراق نیشانیدا کە سەبارەت بە پرسی کورد و نەتەوەیی کورد هەر لە سەر رێچکەی حاکمانی پێشوون، بەو جیاوازییەوە کە ئەمانەی ئێستا هێزەی سەردەمانی ئەوانییان نییە، دەنا لە رێگای جۆراوجۆری دیکەوە هەوڵی دوژمن کارانەی خۆیان سەربارەت بە نەتەوەی کورد داوە و ئیستاشی لەگەڵ دابێت هەر بەردەوامن.

کورد لە هێنانە سەر پێی ودامەزراندنی عێراقی نوێدا، هەر لە نووسینیەوە دەستووری نوێی و پێکهێنانی حکوومەت و پاراستنی ئەمنییەت و ئاسایش و سەقامگیری و ئاستەوایی لە عێراقی فیدڕاڵ دەورووڕۆلێکی کاریگەر هەبووە، بەواتایەکی دیکە کورد یەکێک لە کۆڵەکە سەرەکییەکانی دامەزراندنی عێراقی نوێیە لە سیستمی فیدڕاڵی.

بەڵام لە بەرانبەردا دەسەڵاتی ناوەند لە عێراقی نوێ لە حاڵێکدا کە پاراستنی سنوورەکان یەکێک لە ئەرکەکانی حکومەتی ناوەندە، سنووەرەکانی هەرێمی کوردستان بە دەیان جار لە لایەن ئێران و ترکیەوە بۆردومان و مووشەک باران کراون و هاوڵاتیانی کورد گیانیان لە دەستداوە، بۆ یەکجاریش ناوەند وەک حکوومەت نەهاتووەتە جواب، ئەمە لە لایەک، لەلایەکی تروە سەرەڕای ئەوەی کە هیچ کام لە مادە دەستوورییەکان کە پەیوەندیدارن بە پرسی کورد لە باشووری کوردستان، لە پاڕڵمانی عێراق کاریان پێنەکراوەو تەنانەت بە مادە ئیکسفایەرەکان ناوی دەبەن، دەسەڵاتداری نوێ عێراق واتە مالکی چەندین جار لەشکرکێشی بۆ سەر هەرێمی کوردستان کردووە ، کە ئەگەر لە توانای سەربازییاندا بوایە رووبەرووی هێزی پێشمەرگەی کوردستان ببنەوە بە دڵنییایەوە چرکەساتێک چاوەڕوانییان نەدەکرد و هەرێمی کوردستانیان داگیر دەکرد، دوایین کردەوەی دوژمن کارانەی دەسەڵاتی ناوەند تائێستا بڕینی بەشە بوجەی هەرێمی کوردستان و لەلایەکی دیکەشەوە لەکاتی هێرشی داعش بۆسەر ناوچەدابڕێندراوەکانی هەرێمی کوردستان حکوومەتی ناوەند هیچ بەرگرێیەکی نەکردووە وئەوناوچانەیان رادەستی داعش کردووە.

بە لە بەر چاوگرتنی کردار و هەڵویستی دەسەڵاتی ناوەند سەبارەت بە پرسی کورد ، لەو باروودۆخە ئاڵۆز و هەستیارەی ئیستای عێراقدا دەبینین کە گوتارو لێدوانی بەشێک لە کەسایەتییە سیاسی و دیارەکانی باشووری کوردستان، دەچێت ژێر گوشار و ململانێی سیاسی ناوخۆیی ، کە ئەمە لەم کات و ساتەدا کە دەسەڵاتی ناوەند بە ئاشکرا و هەموو لق و پۆیەکانییەوە لێدوانی دژ بە کورد دەدەن و، دەیان بوختان و تۆمەتی بۆ هەڵدەبەستن و دەدەنە پاڵ ناسوودمەندە و، ئەگەر مڵملانێیەک هەبێت کە پێویستە هەبێت، لە وەها کاتێکدا زەروورە کە بخرێتە لاوە و، لە پێناو ستراتیژی نەتەوەییدا سەرجەم حیزب و قەوارە سیاسییەکان یەک هەڵوێست بن.

هەرچەند کە لەم ناوچەیەدا هیچ کام لە نەتەوەکان بە قەت کورد لە ئازار ومەینەت و خەسارەکانی شەڕ ناگەن و، لە واقعیشداهیچ ئامانجێکی نەتەوەی لەم ناوچەیەدا بە بێ شەڕدەستە بەرناکرێت، بەڵام تا ئەوجێگایەی کە ئیمکانی هەبێت کورد بۆ پاراستنی عێراق خۆی لە شەڕی داعش نەدات، راستە کە داعش جەنگەکەی بە هێرش کردن بۆ سەر بەشێک لە ناوچەدابڕێنداوەکانی هەرێم دەست پێکردووە بەڵام، یەکەم ، ئەو ناوچانە لە ژێر دەسەڵاتی ناوەند دا بوون نەک هەرێمی کوردستان، دووهەم، ئاماژەکانی داعش تائێستا بۆ سەر هەرێمی کوردستان نییە، بە واتایەکی دیکە ئەگەر داعش مەبەستی داگیر کردنی ناوچەدابڕێندراوەکانی هەرێمی کوردستان نەبێت و ئامانجی حکومەتی ناوەندی بێت، کە لە ئێستادا بەرۆکی بە حکومەتی ناوەند گرتووە،پێویست ناکات کورد بۆپاراستی عێراق و دەسەڵاتی ناوەند بچێتە ئەو شەڕەوە، (ئەگەر پیچەوانەی ئەمە بێت بەدڵنیاییەوە کورد وڵامی توندی دەبێت و سەرجەم بەشەکانی دیکەی کوردستان دێنە نێو شەڕەکەوە و بەرگری لە خاکی نیشتمان دەکەن).

کەوابوو ئەمە ئەرکی مالکی و حکومەتەکەیەتی کە بە هۆی سیاسەتی ناتەندروست و فکریەتی عەشیرەیی و تایفەگەری عێراقی بەرەو هەڵدێر بردووە و، هیچ دوور لە چاوەروانی نییە کە ئەو وڵاتە بەرەو شەڕێکی ناو خۆیی تایفی مەترسیدار ببات.

باروودۆخی سیاسی ئێستای رۆژهەڵاتی ناوەڕاست وگۆڕانکارییەکانی ئەم چەند دەیەی رابردوو دەرخەری ئەم واقعەیە کە، ئەگەر داعش تەنانەت شکەستیش بە حکومەتی ناوەند بێنێت ناتوانێت ببێتە مەترسییەکی جیددی بۆ سەر هەرێمی کوردستان ، بەڵکو مەتریسی گەورەی سەر هەرێمی کوردستان بوونی هەیمەنەی سیاسیی و لە ئیستاشدا نیزامی ئێرانە کە بە سەر حکومەتی ناوەندی عێراقدا هەیەتی، بۆیە پێویستە کورد بەوەریاییەوە بڕوانێتە واقعەکان، نەک بچێتە شەڕێکەوە کە لە ئێستادا شەڕی ئەو نییە.

19/6/2014

 

 

 

 

 

 

 

ماوەیەکە گوتاری بەشێک لە لایەنە سیاسییەکان و کەسایەتییە دیارەکانی ناو بزووتنەوەی رۆژهەڵاتی کوردستان بەرەو ئاراستەی لێک تێگەیشتن و نزیک بوونەوە لە گەڵ هێزە بە ناو دیموکراتیکەکانی ئێران و تەنانەت ناساندنی دیموکراسی بە جەغزی نەگبەت واتە داگیرکارانی کوردستان دەڕوات.

دیارە باوەڕ مەندی بە دیموکراسی و هەوڵدان بۆ پەرە پێدانی پەیوەندی و دۆستایەتی لە تەک لایەنە دیموکراتیکەکان وێڕای تەعریف و تایبەتمەندی خۆی ، هەر کەس و لایەنێک سەربەخۆیە کە چۆن هەنگاوی بۆ هەڵدەگرێت و لێکدانەوەی بۆ دەکات .

بەڵام بە شێوەیەکی گشتی دەبینین کە سەرجەم بزووتنەوە رزگاریخوازەکان لە هەر کوێیەکی ئەم جیهانە بێت ئەم درووشمانە لە پەیڕەو و پرۆگرامەکانیاندا دەبینرێت ، ئەمە تەنانەت تایبەت نییە تەنیا بە بزووتنەوە رزگاریخوازەکان، بەڵکو سەرجەم وڵاتانی جیهان بە عیلمانی و ئایینی و هتد.....و تەنانەت دیکتاتۆڕ و داگیرکارانیش ئەم ئیدیعایە دەکەن، لەم نێوەندەدا ، ئێران، ترکیە ، ئێراق و سووریە بۆ ئێمەی کورد نموونەیەکی باشن ، کە ئەویش دەگەرێتەوە بۆ ئەزموونی ژیانی دەیان و سەدان ساڵەی ئێمەی کورد لە ژێر دەسەڵات و حکومڕانی ئەواندا.

نەتەوەی کورد لە هەر دوو حاڵەتدا وێڕای ئەوەی کە ئینکارو بێ ناسنامە کراوە، بۆ سەرکوت کردنی لە هەمبەر هەر دەنگ هەڵبڕێن و نارەزایەتی و داوایەکی ڕەوا بە دەیان تۆمەت و بوختانیشی خراوەتە پاڵ و ، رووبەرووی دەیان کارەساتی مێژووی و دژە مرۆڤانە بووەتەوە، ئەمە لە حاڵێکدایە کە هیچ کات داگیرکارانی کوردستان چ ئایینییەکان لە سەردەمانی کۆندا و چ عیلمانییەکان لە سەردەمی نوێدا، خۆیان پێی دەسەڵاتدار و حکومڕانێکی نادیموکراتیک و دژی دیموکراسی نەبووە، بەڵکو بە پێچەوانەوە بە پێی سەردەم خۆیان بە ئاڵاهەڵگری ئەم درووشمانە زانیوە.

بۆیە دەتوانین بڵێن لەم ناوەندەدا نەتەوەی کورد تایبەتمەندی و ئەزموونی خۆی هەیە سەبارەت بەم درووشمانە، ئەگەر درووشمی دیموکراسی ونزیکبوونەوە لە گەل لایەنگەلێکی ناکورد و بە ناو دیموکراتیک ئاوات وخەونی چەند کەسایەتی یاخۆی لایەنێکی سیاسی روژهەڵاتی کوردستان بێت و، بە هەر فیکەیەکی لەم چەشنە درووشمانە بێنە سەما، ئەوە مێژووی خەباتی کورد و تاوانە دژە مروویەکانی داگیرکارانی کوردستان لە ژێرناوی ئەم درووشمانەدا ئاوێنەی راستەقینەی ئەم خەون و خەیاڵەن .

رەنگە بە زیادە خاهی و ئێغراق بێتە ئەژمارە ، بەڵام ئەمە راستییەکە هەر وەک چۆن نەتەوەیەکی زیاتر لە چل ملیۆنی خاوەن دەسەڵاتی سیاسی خۆی نییە، بە دڵنیاییەوە هیچ لایەنێکی دیموکراتیک سەبارەت بە پرسی کورد لە نێوان نەتەوەکانی داگیرکاری کوردستاندا بوونی نییە.

ئەو هەوڵ و کۆششانەی بە تامەزرۆییەوە بۆ خۆ نزیک کردنەوە لە لایەنە نا کوردەکانی ئێران دەدرێت، ئەگەر بە باری پڕکردنەوە یاخۆ نەهێشتنی بۆشاییەکانی بزووتنەوەی رۆژهەڵاتی کوردستاندا بشکێتەوە، ئەو بەدڵنییایەوە بەشێکی بەرچاو لە خەسارەکانی خەباتی رەوای نەتەوەکەمان لەو بەشەی کوردستان چارەسەر دەکرێت.

ئەگەر ئامانج، رزگاری نەتەوەییە، ئەوە پێویستە حیزب ولایەنەسیاسییەکان وەک کەرەستەیەک کەڵکیان لێوەربگیردرێت بۆ بە ئامانج گەیشتن و، لەم پەیوەندییەشدا بە هەواهەنگی هەموو لایەنە سیاسییەکان هەنگاوی بۆ هەڵبگیردێت وبە قەناعەتەوە کاری بۆ بکرێت، بە شێوەیەک کە بزووتنەوەکە کاریگەری هەبێت بە سەر کۆمەڵگەی کوردەواری لە رۆژهەڵات ، بەداخەوە سەرە ڕای ئەوەی کە نەتوانراوە ئەم کاریگەرییە درووست بێت، بە پێچەوانەوە دووچاری دابڕانێکی بەرادەیەک یەکجارەکی هاتووین لە تەک کۆمەڵگەکەی خۆماندا، بە دڵنیایەوە دەتوانم بڵێم ئەمە یەکێک لە پرۆژە سیاسییەکانی رێژیمی ئێرانە سەبارەت بە پرسی کورد لە رۆژهەڵاتی کوردستان کە هەر لە کۆنەوە تا ئێستا کەڵکی لێوەردەگیردرێت و، هەر کات حکومڕانانی ئێران ویستبێتیان توانیویانە بۆشاییەکانی بزووتنەوەی کورد لە پێناو بەرژەوەندی خۆیاندا بەکار بێنن کە رێکەوتننامەی '' جەزایر'' یەکێک لە نموونەکانە ، یاخۆ لە سەردەمی ئێستادا دەبینین کە چۆن رێژیمی ئێران کاریگەری هەیە بە سەر بزووتنەوەی باکوور و رۆژئاوای کوردستان و هەر بەم شێوەیەش کاریگەری هەیە بە سەر کۆمەڵێک کەس ولایەنی سیاسی رۆژهەڵات و، تەنانەت باشووری کوردستانیش سەرەڕای ئەوەی کە بەفەرمی وەک حکومەتێکی ناوچەیی لەلایەن وڵاتانی ناوچەکە وبەرادەیەکیش وڵاتانی جیهانی ناسراوە، بەڵام دەورو رۆڵی ئێران لەم هەرێمەشدا لە کەس شاراوە نییە ، بۆیە دەتوانین بڵێن ئێران لە نێوان داگیرکارانی کوردستاندا بەهێزترینیانە کە بزووتنەوەی رۆژهەڵاتی کوردستان رووبەرووی بووەتەوە.

بە لە بەر چاوگرتنی ئەم راستییانە سەرەڕای ئەوەی کە پەیوەندی لە تەک لایەنە ناکورد و ئێرانییەکانی دژ بەری کۆماری ئیسلامی ناشەرعی و دوور لە عورفی سیاسیی نییە، بەڵام وەک پێویستییەکی خەباتی نەتەوەیی لە یەکەم هەنگاودا پێوستە ئەم هەوڵانە بۆ یەکریزی ناو ماڵی کورد بێت، حاشا لەم واقعە ناکرێت بزووتنەوەی رۆژهەڵات لە ماوەی ئەم 36 ساڵەدا ، وێرای ئەوەی کە نەیتوانیوە بۆ چەند ساتێکیش لە پێناو خەباتی رەوا و بەرژەوەندییە باڵاکاندا ریزەکانی خۆی یەک بخات، جیا لە شەڕی ناوخۆیی بەردەوام دووچاری لێکترازان و ئینکارکردنی یەکدی بوون، ئایا ئەمە کاریگەری قوڵی کۆماری ئیسلامی نییە بە سەر بزووتنەوەی رۆژهەڵاتی کوردستان؟

ئایا ئەم لایەنە ناکورد و بە ناو دیموکراتیکانەی کە باسیان لێوەدەکرێت، ناکرێ مۆرەی کۆماری ئیسلامی بەمەبەستی تایبەت لە دەرەوەی ئێران بن؟

ئایا موحسێن سازگارا کە یەکێک لە دامەزرینەرانی سپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامییە لە ئیستادا رۆڵی نەیارێکی رێژیم ناگێڕێ؟

لێرەدایە کە دەتوانین بڵێن نزیک بوونەوە لە لایەنە ئێرانییەکان دەسپێکی لاوازی و پڕش وبڵاوی حزیبەکانی رۆژهەڵات بووە کە بێ گومان ئەمەش تەرفەندێکی سەردەمیانەی رێژیمە کە بە مەبەستی تایبەت خۆی نەیارەکانی خۆی دیاری دەکات.

ئەم باروودۆخە نابەسامانییە تابە کەی دەتوانێت دەوام بێنێت، هەر وەک دەبینین حیزبەکانی رۆژهەڵات تادێت لاواز و لاوازتر دەبن، ئایا تەحەمولکردنی ئەم باروودۆخە تەنیا لە پێناو پاراستنی دەسکەوتەکانی باشووری کوردستان دایە ؟

بێگومان لەم باروودۆخەی ئێستادا کە بزووتنەوەی رۆژهەڵات دووچاری قەیرانێکی مەترسیدار بووە ، لە راستیدا بۆ پاراستنی دەسکەوتەکانی خۆشی گرفتی هەیە.

کەوابووهەوڵدان بۆ خۆدەرباز کردن لەم قەیرانەی ئێستا پێویستییەکەی هەنووکەییە نەک هەوڵدان بۆ نزیک بوونەوە لە تەک لایەن گەلێکی ئێرانی کە بە دلنیایەوە لە دوا رۆژیشدا هیچ دەسکەوتێکی بۆ کورد نابێت و بە دژی نەتەوەی کورد دەوەستنەوە.

25/5/2014

 

 

 

Go to top