We have 75 guests and no members online

سوهەیل تاهیر عەبدوڵڵا

ناو بەناو چەند ساتێک بۆ رابردوو دەگەڕێمەوە، چەند وێستگەیەک لە رابردووى خۆم دەموەستێنێ، ناشزانم بۆچى لە رووى کاتەوە وێستگەى کورتن، بەڵام لە رووى یادەوەرییەوە زۆر درێژخایەنن. هەن زۆریان لە خزمەت بووم، زەمەنیان زۆر بردم، بەڵام لە یادەوەریدا ناموەستێنن، رامناجفرێنن، تەزووم بە لەشدا ناهێنن بە جۆرێک لە بنى پێمەوە بێت و لە تەوقى سەرمەوە بچێتەدەر! هێندێکیش پێچەوانەن! ئێستاش ئەم مەتەڵەم بۆ حەل نەبوو، بەڵام واى بۆ دەچم هەستێکى مەعنەوییه و شیکاركردنى پێویستى بە وزەیەکى رۆحيى گەورە هەیە. 

ساڵى 1992 له هەولێر پێم خستە نێو مزگەوتێکەوە، کە دواتر ناوى مزگەوتەکەم زانى، ئەوەى ئێستاش لە خەیاڵم مابێ، دەرگایەکى گەورەى هەبوو، پێچەوانەى ئەو مزگەوتەى نزیک ماڵمان کە دەرگایەکى یەک دەرى وەک دەرگا یەک دەريیەکەى ماڵى ئیمە بوو، حەوشێکى زۆر گەورەى نەبوو، بەڵام چەند درەختێک لە حەوشەکە بوون، تەواو نازانم دارى پرتەقاڵ بوو یان سەوزایى موتک بوو، بە دەستى لاى چەپەوە دەرگای ژوورێک هەبوو، من خۆم لەناو کۆمەڵە زانایەک بینییەوە، کە چووینە ژوورەوە هەر چوار لاى ژوورەکە زاناى ئایینى بوون، لە ژوورەکەدا ئەوەى زۆر سەرنجى راکێشام و لەبیرم ناچێتەوە، لە سەرینگانى ژوورەکە (کە دواتر زانیم حوجرەیە) دەستە کتێبێک کە خۆى لە 20-30 کتێب دەدا لە شێوەى ریزکردنى کتێبى رەفەى کتێبخانە لەسەر زەوى ریزکرابوون، (کە ئەمە بۆ من یەکەم جار بوو، کتێبخانە هەبێ و کتێب لەسەر عەرز بن، دواتر زانیم ئەو کتێبانەن بۆ پرسە هەنوکەییەکانن و کتێبى بەردەستن) لەم دیوى ریزە کتێبەکەوە مەلایەکى ریش سپى باڵامامناوەندى نزیک لە بەژن کورتێک دانیشتبوو، کە من یەکەم جاربوو ئەم شێوازە ببینم و چوار دەوریش هەمووى مەلا بوون. بیرمە من لەلاى خوارەوە دانیشتبووم، بەلام تەواو لەبیرم نییە دەستى مامۆستام ماچ کرد یان نا؟ چونکە مەلایەکان هێندە زۆر بوون بۆ منداڵێکى شەرمنى وەک من، سەخت بوو تەوقە لەگەڵ هەمووان بکەم، یان بە تەنێ نزیک ببمەوە لە مامۆستا!
گفتوگۆو گەنگەشەکان بەردەوام بوون، ناوەڕۆکى دانیشتنەکەم بیرنەماوە، بەڵام ئەوەم هەر لەبیرە کە لە دانیشتنە زیاتر لە دوو سعاتییەکە وەرەس بووم و هاتمە حەوشەکە، لە گەڵاى سەوزى درەختى حەوشەکە بترازێ هیچ شتێکى ناو حەوشەکەم نایەتەوە بیر، رەنگە گرفتەکەش لەوە بێت ئەوە بۆ 22 ساڵ دەچێت، هێشتا ڕێم نەکەوتۆتەوه ئەم مزگەوتە، ئەگەر چەند ساڵێک دواتر بچومایه، دڵنیابووم زۆربەى یادەوەرییەکانم دەهاتەوە بیر، بەڵام دڵنیام دواى ئەم ماوە زۆرە، ئێستا مزگەوتەکە گۆڕاوە.
رۆیشتنەکەشم لەبیرماوە، بە پێ لەوێوە هەتا بن قەڵات هاتین، ئەوەى لە مامۆستایەکان وەبیرم بێنۆ، تەنیا مامۆستا عەبدوڵڵاى هەرتەلى بوو لە مزگەوتى گەرەکى تەعجیل لایدا، کە دواى پێنج ساڵ لەو مێژووە زانیم کە ناوبراو مەلاى مزگەوتى تەعجیلە!
ئەم یادەوەرییانە بۆ منداڵێکى وەک منى دانیشتووى شەقڵاوە، هەمیشە لە مێشکم دەهات و دەچوو، کەم رێ کەوتنە هەولێرو بەبیرنەهاتنەوەى شوێنى مزگەوتەکەش گرفتێکى دیکە بوو! ناو بەناو ناوم دەبیست، بەتایبەتى ئەوەى زۆرتر سەرنجى بۆ لاى خۆى راکَێشام، لە شوێنێک خوێندمەوه کە مامۆستا بۆتە ئەندامى گفتوگۆى تێزى دکتۆرایەک لەسەر مەحوى، ئەو خەبەرەش هێندەى تر شەیداى کردم. تا ساڵى 1999 دواى کردنەوەى مزگەوتى گوندێکى سەر بە قەزاى شەقڵاوە، وێنەیەکى جەماعیم کەوتە دەست، بۆ دووەم جار ئەم زانا ریش سپى و نوورانیيە لە ناوەراستى دە دوانزە زانادا راوەستابوو، ئەوم لەکن غەریب نەبوو، دواى پرسیارکردن: مامۆستا مەلا عەبدوڵڵا فەرهادیم هاتەوە بەرگوێ، ئەوجا وەک ئەوەى هەنگوینم لە دارێ دیتبێتەوە، یادەوەریم دەستى بە جوڵە جوڵ کردو هەموو شریتەکەم لە مێشکم لێدایەوە. .
رۆژ هات و رۆژ چوون، لە بەشى کوردى کۆلیژى ئاداب وەرگیرام، پێشتر لە پێنجى ئامادەیى حەزى شیعرى کلاسیک لە کەللەى دابووم و چەند وتاریکم لە شێوەى نیمچە لێکۆڵینەوە لەسەر هەندێ رەمزو وشەى دیارى ناو شیعرى کلاسیکى کوردى بڵاوکردبۆوەو کە بژارکردن بوو لە گەڕان لە نزیکەى سى و پێنج دیوانى شاعیرانمان، کە هاتمە زانکۆ و چاوم بە کتێبخانە کەوت و ئەم هەموو دیوانەى شیعرى کلاسیکیم کەوتە بەرچاو، ئەوجا تێگەیشتم ئەوەى من کردبووم، شتێکى زۆر سادە بووەو زۆر دیوان هەبووە هەر ناویشم نەبیستووە، بۆیە بەدواى دیوانان دەگەڕام، هەندێک دیوانم لە بن دیوارى قەڵاتێ کڕین، کە کەم رۆژ هەبوو پێیدا تێپەڕم و چاوێکى تێ نەگێڕم!
رۆژێک لە پڕ چاوم بە چاپێکى بێ بەرگى شێوەى نامیلکەیەک کەوت بە ناوى (مێرغوزارى حوزنى فەرهادى) و هەروەها کتێبى (کەلەپوور بەشکردن)، دیسان شریتى یادەوەریم لێدرایەوەو لەبەر خۆشویستى کلاسیک و یادەوەرى مامۆستا، بێ سێ و دوو کڕیمن و شەوێ مێرغوزارەکەم خوێندەوەو بۆ راپۆرتى یەکێک لە دەرسەکانیشم کردە کەرەستە. هەر لەو هەفتەیە بوو، ناوى مامۆستایەکى بەشى خۆمانم کەوتە بەرچاو ئەویش مامۆستاى بەڕێز (د. ساجیدە عەبدوڵڵا فەرهادى) بوو، دیسان بە پرسیار زانیم ئەم عەبدوڵڵا فەرهادییە مامۆستاى گۆرینە، دواى ئەوەى د. ساجیدە ساڵێک دەرسى پێ وتین، بە دەرفەتم زانى دواى ئەو ساڵە ئەو وێنەیە جەماعیەى مامۆستا عەبدوڵڵا کە لە خۆشناوەتى گرتبووى، لەگەڵ نووسینى ناوى ئەو کەسانەى لەگەڵ مامۆستا وێنەیان گرتبوو، بدەمەوە دەستى و لە ئەرشیفى مامۆستا هەڵیبگرن.
شتێک ئێستاش لەلام بووەته کەسەر، دەمزانى مامۆستا نەخۆشە و هەر دەمەویست ئەو یادەوەرییە زیندووبکەمەوە، بەڵام مەرجێکم لە مێشکى خۆم دانابوو، ئەویش ئەوەبوو کە هێندە سەرسام بووم بە تەمەنى پڕ زانستى مامۆستاو ئەو خزمەتە بەرچاوەى لە بوارى نووسین هەیبووە، گفتم دابووە خۆم، کە دەبێ دیدارێکى دوورو درێژى ژیاننامەیى لەگەڵ مامۆستا سازبکەم و بە کتێبێک لە داهاتوو بڵاوى بکەمەوە، بەڵام ئەوەندەى دەمکرد زاتى ئەوەم نەدەکرد لە دڵى خۆمدا دەموت: تەماشا هێمنى ناکەى! عەیب نییە توخوا هێشتا هەر لە ئەلف و بێیانى، لە بەرامبەر ئەو زانایە دابنیشى؟ دواتر هەر لەوان ساڵان بەڕێز د. عاتف-یشم ناسى، یەک دوو جار درکاندم کە پێمخۆشە بچمە خزمەت باوکى، بەڵام ئەو کە باسى نەخۆشیى و بێ تاقەتى باوکى دەکرد، سارددەبوومەوە. ئیدى هەر خۆشم نەمزانى کات چۆن غاریداو خەبەرى وەفاتی رایچڵەکاندم و ئەو کەسەرەى هەر لە دڵم هێشتەوە!!!
بۆیە تەنیا ئەوەم لەدەست دێ بێژم: ئەم رۆحە مەعنەوییەى مامۆستاو نمونەکانى، ئەستەمە دووبارە بببنەوە، پێویستە بەرهەم و خزمەتەکانی رامانبچڵەکێنێ و هانمان بدا، هیچ نەبێ ئەو رێگاى کاروانى زانستە بەرنەدەین، ئەگەر هەر رێبوارێکى ماندووش بین.
میهرەبانى خوا بەقەد مێرغوزارەکانى کوردستان بەسەر رۆحى مامۆستا عەبدوڵڵا فەرهادیدا وەک لێزمە بارانى بەهاران دابارێ!!!

 

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌. 

1- به‌خێوكه‌ری منداڵ دایك یان باوك، ته‌نها و ته‌نها ئه‌م دوو كه‌سه‌ له‌ خۆشه‌ویستیان به‌رامبه‌ر به‌ منداڵه‌كانیان بیر ناكه‌نه‌وه‌ و مه‌رج بۆ ئه‌و خۆشه‌ویستییه‌ دانانێن كه‌ منداڵ به‌رامبه‌ر ئه‌م خۆشه‌ویستیه‌ كارێكی ئه‌توتۆ ئه‌نجام بدات.

2- زۆر به‌ جوانی مامه‌ڵه‌ له‌ گه‌ڵ منداڵه‌كانیان ده‌كه‌ن و فێریان ده‌كه‌ن كه‌ چۆن به‌ شێوازێكی جوان و دبلۆماتی مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ خه‌ڵك بكه‌ن.

3- دایك و باوكی سه‌ركه‌وتوو به‌ جۆرێك سه‌یری منداڵه‌كانیان ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌وان شاره‌زان و پرسیان پێ ده‌كه‌ن، بۆ نموونه‌ له‌ پرسێكی زانستیدا پرسیار له‌ منداڵه‌كانیان ده‌كه‌ن و پێكه‌وه‌ سه‌ردانی كتێبخانه‌ی ماڵه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ به‌دوای حه‌قیقه‌ت و راستیدا بگه‌رێن.

4- هه‌ست به‌ دڵنه‌وایی ئه‌ده‌نه‌ مناڵه‌كانیان، ئه‌مه‌ش مناڵ له‌ مه‌ترسییه‌كان ده‌پارێزێت.

5- شێوازی هه‌ره‌شه‌ به‌كار ناهێنن بۆ ئه‌وه‌ی مناڵ به‌ چاوێك سه‌یری دایك و باوك نه‌كان كه‌ هه‌ره‌شه‌ن بۆ سه‌ری.

6- دایك و باوكی سه‌ركه‌وتوو پێویسته‌ هه‌ستیار بن، ئه‌گه‌ر مناڵه‌كانیان دووچاری حاله‌تێك بوونه‌وه‌، زوو هه‌ستی پێ بكه‌ن به‌ر له‌وه‌ی مناڵه‌كانیان بیدركێنن.

7- له‌ هه‌ر هه‌ڵوێستكدا نابێت دایك و باوكان، بێ ئومێدی بنوێنن، كه‌ ئه‌مه‌ش وا ده‌كات مناڵه‌كان له‌ هیچ شتێك بێ ئه‌مێد نه‌بن.

8- نابێت باوك له‌ گه‌ڵ دایك له‌ به‌رده‌م مناڵه‌كانی شه‌رو ده‌مه‌ قاڵێ بكات چونكه‌ ئه‌م جۆره‌ هه‌ڵسوكه‌وته‌ منداڵان متمانه‌یان به‌خۆ نامێنێت و هه‌ست به‌ دڵنه‌وایی ناكه‌ن

9- نابێت دایك و باوكان به‌ هه‌مان ئه‌و شێوازه‌ی تیایدا په‌روه‌رده‌ بوون منداڵه‌كانیان ئاراسته‌و په‌روه‌رده‌ بكه‌ن.

10- پێویسته‌ باوك و دایكان فێری مناڵه‌كانیان بكه‌ن كه‌ چۆن رووبه‌رووی كێشه‌و گرفته‌كانی ژیان ده‌بنه‌وه‌ و به‌رگری له‌ خۆیان ده‌كه‌ن.

13-7-2014

 

 من بڕوام بەم وتەیە هەیە كە (( ئەوەی كار نەكات هەڵە ناكات و ئەوەی هەڵەش نەكات فێر نابێت )) بەڵام لە كۆمەڵگەی ئێمەدا كەسانێك هەن كە لە پڕێكدا بوونەتە كوڕ و بوونەتە خاوەن پۆستی جیا جیا لە نێو حزب و حكومەتدا نەك بەوەی كە كاریان كردووە و فێر بوونە ، بەڵكو لە رێگەی پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان و مەحسوبیەت گەیشتوونەتە ئەو پلەو پایانە كە بەداخەوە ئەو دەردو بەڵایە بۆتە هۆی ئەوەی كە كەسێك پۆست وەربگرێت چونكە خزمی فیلان كەسە و كەسێكی دیارە ، ئەگەر هەڵەشی هەبێت و بەردەوامیش بێت لە هەڵەكان ئەوا بۆ ئەو ، پەیوەندییە كۆمەڵایەتیەكان شوێنی هەموو یاساو رێساكان دەگرێتەوە.  بە هەر حاڵ ئەوەی كار دەكات و چەند جارێكیش هەڵە دەكات ئەبێتە مرۆڤێكی داهێنەر ، شكستهێنان و هەڵەكردنیش یەكەم هەنگاوە بەرەو سەركەوتن.  بەڵام زۆر بە داخەوە ئەو پێوەرە لە وڵاتی ئێمەدا بوونی نییە.  ئەوانەی ئەمڕۆ خۆیان بە شەو و رۆژێك بوونەتە خاوەن پۆستی باڵا با باش بزانن كە لە دونیا هیچ مرۆڤێك نییە لە هەڵە بەدوور بێت و هەڵەی نەكردبێت ، ئەوەی تا ئێستاش هەڵەی نەكردبێت هیچ ئەزموونی نییە فێرە هیچ شتێك نەبووە.  بەپێی گوتەی فەیلەسووفی یۆنانی ماركۆس ئۆریلیۆس ((ئەو كەسە لە دایك نەبووە كە هەڵەی نەكردبێت )).  

لە وڵاتی ئێمە تا ئێستا سیستەمێكی روون و ئاشكرا نییە بۆ چاكسازی و راستكردنەوەی هەڵەكان بەڵكو ئەگەر تاكێكی ئەم كۆمەڵگەیە دووچاری هەڵەیەكی ئیداری بێت یان هەر هەڵەیەكی دیكە ئیدی تەواو ، لە هۆكارو راستیەكان ناپرسن ، تەنها ئەوە دەپرسن كە ئایا ئەو كەسە پشتی هەیە یان نا ؟ ئەگەر پشتی هەبوو ئەوا خۆیان بۆی دادەپۆشن ، ئەوەی پشتیشی نەبێت ئەوا تا رۆژی قیامەت سزای دەدەن.  ئەوە وڵاتی منە.  هیچ شتێك نییە پێوەرێكی هەبێت.  ئێستا نەك لای من بەڵكو لای هەموو تاكێك بە هەزارەها نموونە بەناو مێشیكیدا دەخولێتەوە.  بۆیە خەڵك پەنا بۆ كاری جیدی نابات و حەز دەكات ئەگەر فەرمانبەر بوو بن دیوار بێت و هیچ كاری نەبێت و دەوام نەكات. ئەوەی تر كە دەوام دەكات بۆ ئەوەی هەڵە نەكات ، بەردەوام دەڵێ ((نازانم و ئەو كارەم نەكردووە)) و خۆی لە كاركردن دەدزێتەوە.  جا چۆن ئەو وڵاتەم دەبێتە وڵاتێكی دامەزراوەیی كە یاسا تێیدا بەرقەرار بێت و هەر تاكێك تیایدا ئەرك و مافی خۆی بزانێت و ئەم وڵاتە بە هی خۆی بزانێت ؟؟
زۆر لەوانەی كە لە وڵاتەكەی مندا سزادراون زیرەكترو لێهاتووترن لەوانەی كە خاوەن بڕیارو پۆستن. 
با كەسێك ئاشكرا بكات ، كە ئایا لە چ بوارێك پێوەر هەیە كە راست و دروست بێت و بە سەر تاكەكانی ئەو كۆمەڵگەیەم جێبەجێكرابێت ؟؟
ئەبێ ئەوە لە یاد نەكەین كە بەرزی باڵەخانەكان و پێشكەوتنی ئابووری ، شیرازەی تێكچووی كۆمەڵگە چارەسەرناكات.

 

24-12-2013

 

 

 

Go to top